Chuyện săn bắt cá voi thương mại của Nhật Bản

Đăng ngày 10/07/2019 bởi iSenpai

Nguồn: https://asia.nikkei.com/Spotlight/Asia-Insight/Why-Japan-risked-condemnation-to-restart-commercial-whaling

Vào ngày 1 tháng 7 năm 2019, Nhật Bản đã nối lại việc săn bắt cá voi thương mại sau khi rời khỏi Ủy ban Cá voi Quốc tế (IWC). Các tàu săn cá voi Nhật Bản ra khơi để săn bắt với một hạn ngạch gồm 52 con cá voi Minke, 150 con cá voi Bryde và 25 con cá voi Sei .

Vào ngày 26 tháng 12 năm 2018, chính phủ Nhật Bản tuyên bố rút khỏi Ủy ban Cá voi Quốc tế (IWC – cơ quan kiểm soát việc săn bắt cá voi) để chính thức mở lại hoạt động săn bắt cá voi thương mại ở vùng biển Nhật Bản. Mục đích là để ngăn chặn các hoạt động được gọi là hoạt động săn bắt cá voi ở vùng biển Nam Cực và Bắc Thái Bình Dương mà thay vào đó là tập trung vào việc săn bắt cá voi Sei, Minke và Bryde ở vùng biển ven bờ và ngoài khơi của Nhật Bản. Cá voi Minke bị nhắm vào do sự tương đối phong phú và đa dạng loài, không bị suy giảm trong những năm cao điểm của cá voi thương mại vào những năm 1970.

Nguồn: https://asia.nikkei.com/Spotlight/Asia-Insight/Why-Japan-risked-condemnation-to-restart-commercial-whaling

Bằng cách ngừng việc săn bắt cá voi ở Khu bảo tồn Cá voi Nam Đại dương và trên biển, chuyển về săn bắt cá voi trên vùng đặc quyền kinh tế của mình, chính phủ Nhật Bản đang hy vọng thoát khỏi sự chỉ trích và những khó khăn ngoại giao mà họ đã từng phải đối mặt trước đây. Bằng cách rời khỏi IWC, chính phủ cũng hy vọng có thể hiện thực hóa kế hoạch dài hạn của họ là nối lại hoạt động săn bắt cá voi thương mại mà không có sự can thiệp của quốc tế.

Chính phủ Nhật Bản đã tuyên bố rõ ràng và liên tục rằng họ muốn quay trở lại với việc đánh bắt cá voi thương mại, bất chấp sự phản đối của hầu hết các quốc gia trên thế giới và một thị trường tiêu thụ cá voi đang ngày càng bị thu hẹp.

Vấn đề săn bắt cá voi tại Nhật Bản

Lệnh cấm của IWC về đánh bắt cá voi thương mại của tất cả các loài cá voi lớn bắt đầu có hiệu lực vào năm 1986. Nhật Bản, cùng với Na Uy và Liên Xô, ngay lập tức đưa ra sự phản đối với lệnh cấm này.

Tuy nhiên, điều VIII của hiệp ước thành lập IWC cho phép các quốc gia cấp ‘giấy phép đặc biệt’ cho việc săn bắt cá voi nhằm mục đích nghiên cứu khoa học. Để tránh lãng phí, điều khoản cũng nêu rõ: Bất kỳ con cá voi nào được săn bắt nhằm mục đích đặc biệt này sẽ được giải quyết và số tiền thu được sẽ được xử lý theo các hướng dẫn của Chính phủ. Trong thực tế, điều này có nghĩa là những con cá voi bị bắt để nghiên cứu khoa học có thể được bán.

Vì vậy, một số quốc gia đã khai thác điều VIII này để tránh lệnh cấm hoặc nhằm mục đích tăng hạn ngạch. Đây là một lỗ hổng lớn trong hiệp ước nhưng không may là IWC không thể hủy bỏ điều này, IWC đã thông qua hơn 40 nghị quyết phủ nhận sự cần thiết của việc săn bắt cá voi khoa học và kêu gọi Nhật Bản cùng các quốc gia khác ngừng săn bắt cá voi theo cách này. Tuy nhiên, các nghị quyết này không mang tính ràng buộc và những người săn cá voi đãlựa chọn phớt lờ chúng.

Nguồn: https://www.japantimes.co.jp/news/2018/12/26/national/japan-formally-announces-iwc-withdrawal-resume-commercial-whaling/#.XSGNFOgzbIU

Chương trình săn bắt cá voi ở Nam Cực của Nhật Bản đã bị Tòa án Công lý Liên Hợp Quốc tuyên bố là bất hợp pháp vào ngày 31 tháng 3 năm 2014. Bất chấp lệnh cấm, các tàu đánh cá của Nhật vẫn săn bắt cá voi dựa trên danh nghĩa “săn bắt cho mục đích nghiên cứu”. Theo số liệu từ các cuộc thám hiểm săn bắt cá voi của Nhật vào các năm 2017 – 2018, 122 trong số 181 con cá voi cái bị giết đang mang thai.

Vào năm 1986 Nhật Bản tuyên bố có bốn cộng đồng ‘Cá voi ven biển loại nhỏ’, tại Monbetsu ở Abashiri, Kushro ở Hokkaido,  Ayukawa ở Miyagi và Taiji. Ngày nay Nhật Bản tuyên bố rằng bốn cộng đồng đó là Abashiri, Ayukawa, Wada và Taiji. Trong nhiều năm, Nhật Bản đã tuyên bố rằng các thị trấn này có lịch sử lâu đời và phụ thuộc vào việc săn cá voi Minke ở vùng biển ven bờ – một loại cá voi đặc trưng bởi việc sử dụng thuyền nhỏ (dưới 50 tấn), săn cá voi nhỏ trong các chuyến đi trong ngày .

Nhật Bản cũng tuyên bố rằng lệnh cấm của IWC đối với việc săn bắt cá voi gây ra sự tan rã văn hóa và gây khó khăn cho vấn đề tài chính ở các thị trấn này; và rằng chỉ IWC mới có thể làm giảm bớt các vấn đề của họ, bằng cách cho phép họ tiến hành hoạt động săn bắt cá voi ở vùng biển ven bờ.

Ngành công nghiêp cá voi tại Nhật Bản

Chính phủ Nhật Bản cấp giấy phép nghiên cứu cho Viện nghiên cứu Cetacean (ICR), sau đó, ký hợp đồng với công ty Kyodo Senpaku, để cung cấp các tàu và thủy thủ đoàn. ICR sẽ chuyển những con cá săn được từ các cuộc săn lùng hai lần một năm cho Kyodo Senpaku bán với giá cố định của ICR và Bộ Thủy sản cho các nhà bán buôn, nhà chế biến và chính quyền địa phương. Mục đích chính là để trang trải chi phí đánh bắt cá voi và nghiên cứu, tuy nhiên trong những năm gần đây, ICR đã đặt ra giá khá cao so với nhu cầu thị trường.

Lợi nhuận thấp từ việc bán thịt cá voi không đủ để chi trả cho việc săn bắt cá voi ‘khoa học’. Do ICR phụ thuộc vào doanh số là nguồn thu nhập chính của nó, nên xu hướng tiêu cực này khiến các chương trình ‘nghiên cứu khoa học’ khó tiếp tục mà không phụ thuộc vào trợ cấp của chính phủ. Kết quả là trợ cấp cao được yêu cầu để duy trì các cuộc săn bắn. Những trợ cấp này đã tăng lên khi các cuộc săn bắt được mở rộng.

Nhìn chung, chính phủ Nhật Bản hiện trợ cấp cho việc săn bắt cá voi với con số gần 10 triệu đô la Mỹ mỗi năm. Từ năm 1987 đến 2012, chính phủ Nhật Bản đã chi tối thiểu 378,7 triệu đô la Mỹ để trợ cấp cho việc săn bắt cá voi. Bất chấp những trợ cấp này, hoạt động săn bắt cá voi vẫn tiếp tục là hoạt động thua lỗ.

Nguồn: https://www.bbc.com/news/world-asia-46682976

Người dân Nhật Bản và nền công nghiệp thực phẩm cá voi

Có quan niệm sai lầm rằng người Nhật đã ăn thịt cá voi hàng ngàn năm và họ có văn hóa ăn cá voi. Trên thực tế, việc ăn thịt cá voi chỉ trở nên phổ biến sau Thế chiến II.

Thịt cá voi sau Thế chiến II chiếm 46% tổng lượng thịt tiêu thụ. Sau đó, nó đã giảm nhanh chóng, trở thành một loại thực phẩm đặc sản và ngày nay chiếm 2% tổng số thịt được tiêu thụ ở Nhật Bản. Con số này thấp đến mức nó không được coi là một thực phẩm chính trong các thành phố lớn của đất nước. Trung bình một người Nhật Bản chỉ ăn 23,7g thịt cá voi mỗi năm; tương đương với trọng lượng của 6,5 đồng xu Anh.

Các cuộc thăm dò ý kiến ​​đã phát hiện ra rằng có tới 95% người dân Nhật Bản hiếm khi hoặc không bao giờ ăn thịt cá voi, và 26% người dân Nhật Bản chống lại việc đánh bắt cá voi thương mại. Những người hỗ trợ việc đánh bắt cá voi thương mại cho biết họ sẽ chỉ hỗ trợ nếu nó được quy định hợp pháp. Đáng kể, hơn 90% tất cả những người được khảo sát đều không biết rằng chính phủ Nhật Bản trợ cấp cho các chương trình săn bắt cá voi khoa học.

Hơn 80% số người được hỏi cũng không biết rằng việc săn bắt cá voi được tiến hành trong Khu bảo tồn Cá voi Nam Đại dương ở Nam Cực, một khu vực được bảo vệ dành riêng cho cá voi. Đa số cho rằng Nhật Bản không nên tiến hành săn bắt cá voi ở biển. Ngay cả với những người ủng hộ việc săn bắt cá voi và ăn thịt cá voi, có tới 86,6% phản đối việc sử dụng tiền đóng thuế để trợ cấp cho việc này.

Nguồn: https://asia.nikkei.com/Spotlight/Asia-Insight/Why-Japan-risked-condemnation-to-restart-commercial-whaling

Niên đại của các sự kiện liên quan đến đánh bắt cá voi Nhật Bản.

1948 – Ủy ban Cá voi Quốc tế được thành lập theo Công ước Quốc tế về Quy chế Đánh bắt cá voi.

1951 – Nhật Bản gia nhập IWC.

1982 – IWC áp dụng lệnh cấm đánh bắt cá voi thương mại.

1987 – Nhật Bản bắt đầu săn cá voi ở Nam Cực cho mục đích “nghiên cứu khoa học”.

1988 – Nhật Bản tạm dừng đánh bắt cá voi thương mại.

1994 – Nhật Bản triển khai nghiên cứu đánh bắt cá voi ở Tây Bắc Thái Bình Dương.

2005 – Nghiên cứu đánh bắt cá voi của Nhật Bản ở Nam Cực gặp phải chỉ trích của dư luận.

2014 – Tòa án Công lý Quốc tế ban hành lệnh ngăn chặn việc săn bắt cá voi của Nhật Bản ở Nam Cực.

2015 – Nhật Bản tiếp tục nghiên cứu đánh bắt cá voi ở Nam Cực bằng cách giảm số lượng cá voi mà họ săn bắt.

Tháng 9/2018 – IWC từ chối đề xuất của Nhật Bản để tiếp tục đánh bắt cá voi thương mại tại một cuộc họp thường niên ở Brazil.

Ngày 26/12/2018 – Nhật Bản tuyên bố kế hoạch rút khỏi IWC.

Ngày 30/6/2019 – Nhật Bản rút khỏi IWC.

Tham khảo:

https://english.kyodonews.net/news/2019/06/895b5216c64f-japan-withdraws-from-iwc-to-resume-commercial-whale-hunting.html

https://us.whales.org/our-4-goals/stop-whaling/whaling-in-japan/

https://edition.cnn.com/2018/09/14/asia/japan-whaling-iwc-intl/index.html

Trả lời