Người anh hùng hỗ trợ tu nghiệp sinh bị ngược đãi ở Nhật

Đăng ngày 22/11/2018 bởi iSenpai
Anh Bungo Okabe, 36 tuổi, cung cấp nơi nương tựa cho các thực tập sinh ở Koriyama, tỉnh Fukushima. Đây là một phần trong công việc của anh, hỗ trợ những người Việt bị ngược đãi ở Nhật.

Anh Bungo Okabe

Vào tháng 3 năm nay, khi việc một người đàn ông Việt Nam nằm trong chương trình thực tập sinh bị lừa đi làm công việc dọn phóng xạ được đưa ra ánh sáng, anh Bungo Okabe là người đầu tiên đứng ra trợ giúp tìm công lý.
 
Okabe, một người gốc Việt lớn lên tại Nhật, đưa người đàn ông 24 tuổi đó về ngôi nhà dành cho thực tập sinh của anh ở Koriyama, tỉnh Fukushima, giúp anh ta nhận tiền bảo hiểm thất nghiệp và tìm một công việc mới để anh ta hoàn thành 3 năm thực tập sinh của mình. Anh ta là một trong rất nhiều thực tập sinh mà Okabe giúp đỡ từ khi anh thiết lập nơi nương tựa này vào tháng 1, sau khi nghe được những câu chuyện bị áp bức và ngược đãi của thực tập sinh Việt Nam sống lân cận.
 
Trả lời phỏng vấn của báo Japan Times, anh Okabe cho biết: “Không có ai giúp đỡ, họ sẽ bị mặc kệ, vì kể cả chính quyền hay các tổ chức gửi họ đi đều không can thiệp để bảo vệ quyền lợi cho họ khi họ gặp vấn đề ở nơi làm việc. Và với năng lực tiếng Nhật có hạn, họ đành im lặng, lo sợ rằng sẽ bị trả về nước hoặc càng bị ngược đãi hơn”.
 
Chương trình đào tạo thực tập sinh được đưa ra với mục đích giúp các nước đang phát triển đào tạo tay nghề ở các công ty của Nhật. Nhưng chương trình này bị chỉ trích nặng nề vì đó chỉ là vỏ bọc để các công ty Nhật thuê nhân công giá rẻ từ các nước đang phát triển khi mà đất nước này đang chịu sự thiếu hụt trầm trọng nguồn nhân lực.
 
Theo số liệu của Bộ Lao động, cho đến tháng 6, có 285.776 người đang ở Nhật dưới dạng thực tập sinh, trong đó người Việt chiếm 47%. Theo thông tin từ các ban nghành, năm ngoái có 299 vụ vi phạm liên quan đến thực tập sinh như trả lương thấp và làm việc quá giờ.
 
“Cách duy nhất để ngừng việc ngược đãi là cho phép họ được chuyển công việc. Như thế thực tập sinh có thể tìm môi trường làm việc tốt hơn và thúc đẩy các công ty cải thiện tình hình,” anh Okabe nói. Tuy nhiên, hiện nay thực tập sinh không được phép thay đổi công việc hay công ty, trừ khi trường hợp bị ngược đãi được phát hiện bởi Bộ Tư pháp. Đối với những người đó, sự giúp đỡ của Okabe đôi khi là cơ hội cuối cùng để họ được tiếp tục ở lại và làm việc.
Đầu tháng này, Chính phủ đang đề cử dự luật sửa đổi Luật nhập cư để có thể tiếp nhận nhiều lao động nước ngoài hơn. Nhưng Okabe lại cho rằng việc xem lại chương trình thực tập sinh nên ưu tiên trước khi mà có rất nhiều người đang bị vi phạm quyền con người.
 
Okabe rời Việt Nam đến Nhật năm 8 tuổi trong nỗ lực vượt biên lần thứ 2 của gia đình. Tháng 1, anh bắt đầu cung cấp nơi nương tựa cho thực tập sinh, với số tiền 1 triệu yên kêu gọi từ cộng đồng để sửa sang lại một ngôi nhà trống ở Koriyama. Từ đó đến nay, anh đã tiếp nhận 15 thực tập sinh vì nhiều lý do mà không ở lại công ty được. Anh cho họ nơi để ngủ, thức ăn và các nhu yếu phẩm khác, kể cả dạy tiếng Nhật. Hiện đang có 3 người đang ở đây và anh Okabe đang đàm phán để giúp họ có công việc mới.
 
“Tôi luôn muốn giúp đỡ những người bị áp bức,” anh Okabe nói, anh đã đóng cửa nhà hàng của mình ở thành phố để đến đây hỗ trợ cho những thực tập sinh. Một trong những người anh Okabe đã trợ giúp là Nguyễn Bá Công, 34 tuổi, đến Nhật năm 2015 dưới hình thức thực tập sinh. Anh Công được đăng kí làm công việc sản xuất thép, nhưng thật ra anh bị đưa đi dọn dẹp chất phóng xạ ở Namie, Fukushima trong 1 năm rưỡi mà không hề được cung cấp thông tin đầy đủ. Sau khi nhận ra mình bị phơi nhiễm phóng xạ, làm việc trong thành phố đang bị dán biển “không nên trở về” sau thảm họa phóng xạ, Công đã trốn khỏi công ty và được anh Okabe tiếp nhận về nơi nương tựa.
 
“Tôi bị lừa,” anh Công trả lời phỏng vấn của Japan Times khi cố gắng tìm từ trong tiếng Nhật để mô tả tình trạng bản thân. Anh Okabe cho biết trường hợp của anh Công chỉ là bề nổi của tảng băng chìm. “Tôi đã giúp nhiều nạn nhân, trong đó có cả một người phụ nữ phải phá thai,” anh Okabe kể lại rằng người phụ nữ đó bị ông chủ của mình cưỡng hiếp. Cô ấy 21 tuổi khi vụ việc xảy ra trong nông trường cô làm việc, cô đã trở về Việt Nam mà không đem vụ việc ra tòa vì không muốn gây điều tiếng cho gia đình.
 
Một người đàn ông tên Lâm, 22 tuổi, đã gọi cho anh Okabe từ sân bay Kansai sau khi đã làm xong thủ tục bay, anh ta bị trả về nước sau 6 tháng vì công ty gặp khó khăn tài chính. Lâm có thể sớm tìm được việc, nhưng quá trình cho phép thực tập sinh được đổi công ty cần sự phối hợp của tất cả các bên liên quan, anh Okabe nói. “Nhiều thực tập sinh liên lạc với tôi khi họ bất ngờ bị yêu cầu trở về nước”.
 
Một quan chức Bộ Tư pháp trả lời phỏng vấn qua điện thoại thừa nhận rằng hiện trạng bóc lột đang diễn ra và cần phải cải thiện chính sách để bảo vệ quyền lợi cho thực tập sinh. Tuy nhiên, quan chức này nói rằng thay đổi công việc nằm ngoài tranh luận, vì Chính phủ tin rằng việc này sẽ tiến thêm một bước trong việc cho phép nhập cư thương mại. Vị này cho biết thêm Chính phủ cho rằng thực tập sinh không cần đổi công việc vì mục tiêu của họ là học lấy kĩ năng trong một lĩnh vực nhất định và trở về nước.”Cái nên điều chỉnh là ý niệm của các công ty rằng họ có thể xem các thực tập sinh như lao động giá rẻ, điều này là không thể chấp nhận được,” quan chức này nói, hy vọng rằng với việc đưa ra hình thức visa mới sẽ giảm bớt các vi phạm cho ý thức sai lầm gây nên. “Cho đến nay, người lao động nước ngoài phải giả vờ họ đến Nhật để học gì đó (nếu động cơ thực sự là kiếm tiền) và các công ty không thể thu nhận các công nhân không có kĩ năng. Hình thức visa mới sẽ rõ ràng hơn và tôi tin rằng sự điều chỉnh này sẽ khiến các công ty ngừng sử dụng sai chính sách thực tập sinh.”
 
Nguồn: Bài viết của Magdalena Osumi báo Japan Times.

Trả lời